Печатные издания

«Марий ушем» – районласе библиотекылан але Молан иктат чыным ойлаш ок тошт...

Марий районлаште да яллаште книга дене пойдаралтме шотышто лудмыпєрт-влак поснак уда-начар положенийыште улыт. Амалже шуко, но нунын кокла гыч икмынярже вигак шинчалан пернат:

а) районласе т?? библиотек вуйлатыше коклаште марий вуйлатышыже пелыж нарат уке. Вуйлатыше марий е?же Морко, Шернур, Юлсер, Провой, Куже?ер районлаште веле улыт.

б) марий литературым (кеч сылнымутым нал, кеч шымлымаш книга-влакым) республикысе районлаште моткоч шагал налыт. Эсогыл савыктен лукмо книга-влакат ятырышт тушко огыт логал. Тыгай с?рет поснак Медведеве, Курыкмарий, Параньга, Килемар да икмыняр моло районлаште палдырна;

 

в) Марий огыл вуйлатыше-влак амал деч посна ойлаш йєратат: «Марий-влак книгам огыт луд, да марий книгам налаш шерге...» Но тыгодымак тыге ойлыштшо-влак марий лудшо-влаклан марла нимогай сылнымут мероприятийым огыт эртаре;

г) марий книгам районлашке шы?дараш полшаш РМЭ-се Т?выра, печать да калык-влак кокласе министерстве деч полышым йодмеке, нуно вуйым кумык чыкен гына вашештат: «Нимо дене полшен огына керт. Районласе библиотеке-влак муниципальный улыт. Нунын – шке законышт...»

д) Марий Эл правительстве 2014 ийыште книга налаш бюджет гыч ч?чалтыш наре гына оксам ойырен. 2015 ийыште правительствына библитекылашке книгам колташ оксам пуа але уке – тачат раш огыл;

е) марий ялласе библиотеке-влаклан эсогыл марла изданий-влаклан подпискым ышташ окса пычырик-кычырик веле ойыралтеш. Ойыралтеш гынат, адакат «ч?чалтыш» гына. Сандене ятыр марий библиотекыш «Кугарня», «Марий Эл», «Ямде лий» газет-влак, «Ончыко» журнал огыт тол. (Тидыже ынде намыс огыл мо? Сандене «Марий ушем» ты йодыш дене л?мын тергымашым эртарен да эртара);

ё) 2007-2013 ийлаште Россий Фдерацийын бюджетше гыч л?мынак муниципалет библиотек фондым пойдараш ойырымо оксан кугу ужашыже Чебоксарыш «кудалын». Библиотек вуйлатыше-влак тиде пагытыште тушеч пеш шуко да кугу суммылан рушла книга-влакым гына наледеныт. А марла книгам налаш адакат «ч?чалтышым» гына коденыт. Тидыже – вия?маш огыл, а «йождарымаш» гына;

ж) С.Г.Чавайн л?меш кугыжаныш шанче библиоткылан Марий Эл бюджет гыч 2007-2014 ийлаште пычырик-кычырик окса гына ойыралтын. Тидыже икмыняр подписке ышташ манме гай веле ситен, а книгалан уке. Сандене ты т?? библиотекына «Тиште кече» жапыште конкурс годым нунын фондыш пурышо книга-влак к?шеш гына утларакше пойдаралтын. Да тыгак «обязательный экземпляр» манме к?шеш;

з) тышкак ешарыман т?рлє мероприятий годым автор-влакын пєлеклыме экземплярыштым да уто книга к?шеш вашталтыме почеш пурышо у книга-влакым гына...

ж) районласе школ-влак ынде мыняр ий годсек шке библиотекыштлан марла йоча книгам огыт нал – тидат кугу йодыш. Таче директор-влак ойлат: «Подушевое финансироване... сандене марий книгам налаш мыланна иктат оксам ок ойыро». Мутат уке, адакат «отговорко». Вет кеч-кунамат амалым муаш да тудын ше?гелан шылаш лиеш. Мо о?айже да удаже – тиде таче-те?гече т??алын огыл, а ынде ятыр ий годсек шуйна.

А мом темлен кертеш мер калык?!.

Чыла тиде экшык-влакым шотыш налын, чиновник да посна пашае?-влакын шотдымылыкыштым кора?даш манын, «Марий ушем» кодшо ий мучаштак марий ялласе «йорло» библиотеке-влаклан полшаш тарванен. Тидын годым ушемын е?же-влак районыш колташ шке оксаштым да вийыштым пыштат, тыгак предприниматель-влакын да моло поро кумылан е?-влакын полышыштлан э?ертат.

«Марий ушемын» полшымыж дене тыгай акцийым шукерте огыл савыкталтше «Черемисы» книга гыч т??алме. Таче уже ты книгам У Торъял районысо кажне ял библиотекыште лудаш лиеш. Тушко «Марий ушем» 16 экземпляр книгам пєлек шотеш колтен. Тыгак Шернур да Куже?ер районласе школлашке да йочасадлашке 36 «Черемисы» книгам да 60 утла т?рлє йоча книгам,  20 утла «Айдеме патыр» йомак аудио-дискым колтенна. Чыла тиде – «Марий ушем» могырым поро кумылым ончыктымо шот дене ышталтын, район дечын тидлан ик ырымат йодмо огыл. Республикысе бюджет да муниципал бюджет гыч марий книгалан оксам чаманат гын, тугеже марий улымнам арален кодаш ме шкеак чот шогалшаш улына. Кеч уымылена, минкультурын, правительствын, минобрзованийын да чиновник-влакын калык ончылно шуктышаш пашаштым общественник-влак нигунамат ыштен пытарен огыт керт. Но таче марий библиотеке-влаклан полшыман. Вет вес семын гынат, «ВийАр» т?выра кыл самырык ушем тошто книгам поген, районлашке колтымо сомыллан эше 2014 ийыштак пижын ыле. Но «Марий ушемын» задачыже изишак весырак – у, пытартыш жапыште лекше  книга-влак дене марий библиотеке-влаклан полшаш. Тышкак «У вий» марий самырык ушем ушнен.

Лишыл жапыште «Черемисы» книга «Марий ушем» к?шешак Морко, Юлсер, Провой, Марий Турек да икмыняр районыш яра миен шуэш. Тиде марий мер пашае?-влак деч шочмо калыклан пєлек лиеш. Жап ончыкта – шке огына ыште гын, таче мыланна полшышо уке гаяк.

Снимкыште: Теве тыгай книга-влак дене пойдаралтыт районласе  библиотеке-влак «Марий ушемын» да «У вийын» полшымышт дене.

«Марий ушем» вуйвер.

 

Материалым да фотом Лайд Шемйэр ыштен